و در آن جايگاه متحصن شد و در سال شصت و چهارم هجرى سپاهيان يزيد بن معاويه بسركردگى حصين بن نمير سكونى بسوى مكه رهسپار شدند و [ خانهء كعبه دچار حريق شد ] [ 1 ] كه گويند بسبب نفطى بوده است كه آن را بسوى ابن الزبير پرتاب كرده‌اند [ و در نتيجهء اين حريق ديوارهاى آن درهم شكسته است و ابن الزبير ديوارهاى مزبور را خراب كرده ] [ 1 ] و بار ديگر نيكوتر از پيشين آن را بنا كرده است از آن پس كه صحابه در وضع ساختن آن با وى اختلاف داشتند ولى ابن الزبير به - گفتار پيامبر ، ص ، خطاب به عايشه ، رض ، استدلال كرد كه فرموده « اگر طايفهء تو تازه مسلمان نمىبودند و دورانشان بكفر نزديك نمىبود بىشك وضع بناى خانهء كعبه را بدانسان تجديد مىكردم كه در روزگار ابراهيم بود و براى آن دو در شرقى و غربى قرار مىدادم » . به همين سبب ابن الزبير ديوارهاى كهنه را خراب كرد و پايه‌هائى را كه ابراهيم ، ع ، بنيان نهاده بود آشكار ساخت و بزرگان و سران قوم را گرد آورد تا آن اساس را به چشم ببينند و ابن عباس به وى توصيه كرد كه حفظ قبله را از مردم تحرى كند ، و وى بدين منظور در پيرامون پايه‌هاى بنا چوب بستى ترتيب داد و از بالاى آن پرده‌هائى براى حفظ قبله درآويخت و براى تهيه كردن گچ [ 2 ] و آهك كسانى به صنعاء يمن گسيل كرد تا از آن ناحيه مواد مزبور را به مكه آوردند . و از معدن سنگى كه در آغاز از آنجا سنگ استخراج مىكرده‌اند جستجو كرد و هر چه سنگ براى بنا لازم بود از آن فراهم آورد ، آنگاه ساختن بنا را بر روى همان پايه‌هايى كه در روزگار ابراهيم ، ص ، بنيان نهاده شده بود آغاز كرد و ديوارهاى آن را باندازهء بيست و هفت ذراع برآورد و چنان كه خود در حديثش

--> [ ( ) ] مكهء مكرمه را در بندان كرد و اين محاصره تا مرگ يزيد يعنى تا ربيع الاول 64 بكشيد ، پس از مرگ يزيد ممالك اسلامى آن روز بجز مصر و شام خلافت ابن زبير را پذيرفتند و عبد الملك بن مروان سپاهى بسوى عراق فرستاد و آنگاه حجاج بن يوسف را به حجاز گسيل كرد و او بسال 72 مكهء مكرمه را در بندان و با منجنيق‌هايى كه به ابو قبيس نصب كرد خانهء خداى را خراب كرد و اين محاصره به طول انجاميد تا در جمادى الاخراى سال 73 عبد الله كشته شد . رجوع به لغت نامهء دهخدا شود . [ 1 - ) ] از « ينى » [ 2 - ) ] از « پ » درينى و ( 1 ) فضه است .